اگه تازه مادر شدی و این روزها با یه عالمه احساسات متضاد سر و کله می‌زنی، بدون که تنها نیستی. خیلی از مادرها درست بعد از به دنیا اومدن کوچولوشون، به جای اینکه سرشار از شادی و انرژی باشن، دچار یه غم و بی‌حوصلگی عجیبی می‌شن. اصلاً هم چیز عجیبی نیست. به این حال و هوا می‌گن افسردگی بعد از زایمان.

شاید برات سوال باشه که مگه نباید این روزا جزو قشنگ‌ترین روزای زندگی باشه؟ پس چرا یه‌دفعه دنیا این‌قدر خاکستری می‌شه و حتی کارای ساده هم سخت به نظر می‌رسه؟

تو این مقاله می‌خوام خیلی ساده و روراست، برات بگم اصلاً این افسردگی چی هست، چرا سراغت میاد، چه نشونه‌هایی داره و مهم‌تر از همه چطور می‌شه باهاش کنار اومد. پس اگه خودت یا یکی از عزیزانت درگیر این ماجراست، حتماً تا آخر این مطلب همراهم باش؛ قول می‌دم به دردت بخوره!

  1. افسردگی بعد از زایمان چیست؟
  2. علائم افسردگی بعد از زایمان
  3. علت افسردگی بعد از زایمان
  4. چه کسانی بیشتر در معرض این مشکل هستند؟
  5. نتیجه گیری و کلام آخر
  6. پرسش های متداول مرتبط با علت افسردگی بعد از زایمان

افسردگی بعد از زایمان چیست؟

بذار خیلی خودمونی بهت بگم؛ افسردگی بعد از زایمان یه نوع اختلال روحیه که معمولاً بین هفته‌ی اول تا ماه ششم بعد از تولد نوزاد ممکنه سراغ مادر بیاد. البته بعضی وقت‌ها حتی تا یک سال بعد از زایمان هم می‌تونه ادامه داشته باشه. این افسردگی با یه عالمه احساسات منفی و سردرگمی همراهه که کارِ آدمو تو روزای بعد از زایمان سخت می‌کنه.

خیلی‌ها تصور می‌کنن به دنیا اومدن بچه یعنی اوج خوشحالی و حس خوب. در حالی که بدن و ذهن مادر، به‌خاطر تغییرات شدید هورمونی و شرایط جدید، ممکنه بهم بریزه. اینجاست که افسردگی از راه می‌رسه و باعث می‌شه مادر حتی نسبت به نوزادش هم احساس بدی داشته باشه و از خودش بپرسه:
«مگه من نباید خوشحال باشم؟ چرا اینقدر خسته و بی‌حوصله‌م؟»

خبر خوب اینه که این یه وضعیت کاملاً شناخته شده و قابل درمانه. کافیه بهش آگاه باشی، نشونه‌هاشو بشناسی و از کمک گرفتن نترسی. چون اگه به موقع براش کاری نکنی، هم به سلامت روان خودت آسیب می‌زنه و هم می‌تونه روی رشد و رابطه عاطفی با کوچولوت اثر بذاره.

در ادامه برات دقیق می‌گم که این افسردگی چه نشونه‌هایی داره و چرا سراغت میاد. آماده‌ای؟ بریم سراغ بخش بعدی!

علت افسردگی بعد از زایمان

علائم افسردگی بعد از زایمان

خیلی از مادرها اولش فکر می‌کنن این حال و هوا گذراست یا یه خستگی ساده‌ست، اما اگه بیشتر از دو هفته طول بکشه، احتمال داره پای افسردگی بعد از زایمان وسط باشه. این افسردگی یه سری نشونه‌های خاص داره که می‌شه به دو دسته کلی تقسیمش کرد: علائم عاطفی و علائم جسمانی.

نشانه‌های عاطفی

اینجا ماجرا بیشتر به روح و روان آدم مربوط می‌شه. مثلاً:

  • احساس غم و ناراحتی بی‌دلیل
    یه لحظه می‌خندی، لحظه‌ی بعد بی‌دلیل دلت می‌گیره.

  • بی‌حوصلگی و بی‌انرژی بودن
    حتی برای کارای ساده مثل شونه کردن موهات هم انگیزه نداری.

  • اضطراب و نگرانی‌های بیش از حد
    همش استرس داری که نکنه بلایی سر بچه بیاد یا نکنه مادر خوبی نباشی.

  • احساس گناه و بی‌کفایتی
    مرتب خودتو سرزنش می‌کنی که چرا مثل بقیه مادرها خوشحال نیستی.

  • گریه‌های بی‌وقفه و بی‌دلیل
    یه چیزی می‌گه و اشکت درمیاد، بدون اینکه بدونی چرا.

  • بی‌علاقگی به کارهایی که قبلاً دوست داشتی
    حتی دیگه از دیدن سریال مورد علاقه‌ت هم ذوق نمی‌کنی.

  • مشکل در ارتباط با نوزاد
    ممکنه احساس کنی به بچه‌ت وابسته نیستی یا حتی ازش فاصله می‌گیری.

نشانه‌های جسمانی

بدن هم حسابی درگیر می‌شه:

  • بی‌خوابی یا خواب زیاد
    یا شب‌ها از فکر و استرس خوابت نمی‌بره، یا همش می‌خوای بخوابی.

  • کاهش یا افزایش اشتها
    ممکنه اصلاً میلی به غذا نداشته باشی یا برعکس، بی‌وقفه سراغ خوراکی بری.

  • احساس خستگی مفرط
    حتی اگه کل شب رو خوابیده باشی، باز هم انگار انرژی نداری.

  • دردهای مبهم و بی‌دلیل در بدن
    دل‌درد، سردرد، یا کمر درد بدون دلیل پزشکی خاص.

اگه این نشونه‌ها رو در خودت یا اطرافیانت دیدی، بدون که باید جدی‌ش بگیری و دنبال راه‌حل باشی.
حالا بریم ببینیم علت این افسردگی چیه و چرا اصلاً سراغ مادرها میاد؟ آماده‌ای؟ ادامه بده…

علت افسردگی بعد از زایمان

خب حالا که با نشونه‌های این افسردگی آشنا شدیم، سوال مهم اینه: چرا اصلاً یه مادر، اونم درست بعد از به دنیا اومدن بچه‌ش، باید دچار افسردگی بشه؟ مگه قرار نبود قشنگ‌ترین روزای زندگی‌ش باشه؟ واقعیت اینه که افسردگی بعد از زایمان یه علت واحد نداره و معمولاً از ترکیب چند عامل روحی، جسمی و اجتماعی شکل می‌گیره.

اینجا مهم‌ترین دلایلشو برات آوردم:

۱. تغییرات شدید هورمونی

بدن مادر بعد از زایمان یه انقلاب واقعی رو تجربه می‌کنه!
هورمون‌های استروژن و پروژسترون که در دوران بارداری کلی بالا رفته بودن، یه‌دفعه بعد از زایمان افت شدیدی می‌کنن. این تغییر ناگهانی، روی خلق و خو و وضعیت روحی مادر اثر می‌ذاره و می‌تونه باعث افسردگی بشه.

۲. کمبود خواب و استراحت

اگه تا حالا بچه‌داری کرده باشی، می‌دونی خواب شب درست و حسابی تقریباً محاله.
مادرها معمولاً با بی‌خوابی، بیدار شدن‌های مداوم برای شیر دادن، عوض کردن پوشک و نگرانی‌های همیشگی مواجه می‌شن. همین کم‌خوابی مزمن خودش به تنهایی می‌تونه روحیه آدمو داغون کنه.

۳. خستگی جسمی و روانی

زایمان چه طبیعی باشه، چه سزارین، کلی انرژی از مادر می‌گیره. تازه بعد از زایمان هم وظایف و مسئولیت‌های مادری تمومی نداره. این خستگی مداوم و فشار روحی، زمینه رو برای افسردگی فراهم می‌کنه.

۴. تغییرات در سبک زندگی

یه مادر بعد از زایمان تقریباً همه چیزش عوض می‌شه:
ساعت خواب و بیداری، روابط اجتماعی، کار و تفریح، حتی وقت غذا خوردن. این تغییرات گاهی باعث احساس محدودیت و تنهایی می‌شن و در نهایت می‌تونن به افسردگی دامن بزنن.

۵. استرس و نگرانی‌های مالی یا خانوادگی

مسائل مالی، اختلافات زناشویی یا نبودن حمایت خانوادگی، استرس مادر رو بیشتر می‌کنه. وقتی حمایت روحی و عاطفی نباشه، آدم سریع‌تر احساس ضعف و افسردگی می‌کنه.

۶. سابقه افسردگی در گذشته

اگه کسی قبل از بارداری سابقه افسردگی یا اضطراب داشته باشه، احتمال افسردگی بعد از زایمان توش بیشتره. چون بدن و ذهنش در برابر تغییرات حساس‌تر عمل می‌کنن.

۷. تجربه زایمان سخت یا مشکلات در مراقبت از نوزاد

اگه مادر زایمان پر استرس، پر از درد یا همراه با عوارض داشته باشه، یا اگه کوچولوش دچار بیماری یا مشکل خاصی باشه، اضطراب و فشار روحی بیشتری تجربه می‌کنه و احتمال افسردگی بالا می‌ره.

پس می‌بینی که این ماجرا فقط به روحیه آدم ربط نداره.
بدن، شرایط، اطرافیان و حتی گذشته‌ی آدم همه دست به دست هم می‌دن تا این حالت اتفاق بیفته.

حالا که علت‌ها رو شناختیم، وقتشه بریم سراغ راهکارها. چطور می‌شه از این افسردگی خلاص شد؟ بریم سراغ بخش بعدی!

چه کسانی بیشتر در معرض این مشکل هستند؟

خب شاید پیش خودت بگی آیا همه مادرها ممکنه افسردگی بعد از زایمان بگیرن؟
نه دوست من، هرچند این مشکل ممکنه سراغ هر مادری بیاد، اما بعضی‌ها بیشتر در معرضش هستن. یه سری شرایط و ویژگی‌ها هست که اگه کسی داشته باشه، احتمال افسردگی توش بالاتر می‌ره. بیا با هم مرورش کنیم:

۱. مادرانی با سابقه افسردگی یا اختلالات روانی

اگه کسی قبل از بارداری سابقه افسردگی، اضطراب، وسواس یا اختلالات روحی داشته باشه، بدنش و ذهنش حساس‌تره و احتمال بروز افسردگی بعد از زایمان توش بیشتر می‌شه.

۲. مادران جوان یا با سن بالا

معمولاً مادران زیر ۲۰ سال و بالای ۳۵ سال به دلیل شرایط جسمی و روحی خاص خودشون بیشتر در معرض این مشکل قرار دارن.
در این سنین معمولاً تحمل استرس و فشارهای مادر شدن سخت‌تره.

۳. افرادی که حمایت خانوادگی و عاطفی کافی ندارند

یکی از عوامل خیلی مهم تو پیشگیری از افسردگی، وجود حمایت عاطفی و خانوادگی هست.
مادرهایی که تنها زندگی می‌کنن، یا همسر و خانواده همراه و حامی ندارن، بیشتر در معرض این وضعیت هستن.

۴. زنانی که بارداری یا زایمان سخت و پر استرس داشتن

اگه دوران بارداری با مشکلاتی مثل تهوع شدید، فشار خون بالا، استرس و نگرانی‌های مداوم همراه بوده باشه، یا زایمانشون سخت و پر از درد و مشکل بوده، طبیعتاً احتمال افسردگی تو این افراد بالاتر می‌ره.

۵. مادرانی که فرزند بیمار یا نارس به دنیا آوردن

اگه نوزاد دچار بیماری خاص، زودرس، یا مشکل جسمی باشه، حجم استرس و نگرانی مادر چند برابر می‌شه. این استرس‌های مداوم می‌تونن خیلی سریع باعث افسردگی بشن.

۶. کسانی که درگیر مشکلات مالی یا زناشویی هستن

اگه مادر درگیر مشکلات مالی، اختلاف با همسر یا مشکلات خانوادگی باشه، این فشارهای روحی و دغدغه‌های جانبی می‌تونن به افسردگی بعد از زایمان منجر بشن.

۷. افرادی که بارداری ناخواسته داشتن

مادرانی که بدون برنامه‌ریزی و خواست قلبی باردار شدن، ممکنه احساس پذیرش کامل مادر بودن نداشته باشن و همین باعث بشه بعد از زایمان درگیر افسردگی بشن.

۸. کسانی که به تغییرات ظاهری و اضافه وزن حساس هستن

برخی از خانم‌ها حساسیت زیادی به تغییرات بدن، اضافه وزن و افتادگی پوست پیدا می‌کنن. اگه این موضوع روی اعتماد به نفس‌شون تاثیر بذاره، زمینه‌ی افسردگی رو بیشتر فراهم می‌کنه.

پس اگه اطرافت کسی این شرایط رو داره یا خودت درگیرش هستی، حتماً مراقب باش. چون هرچی زودتر شناسایی و رسیدگی بشه، بهتر می‌شه کنترلش کرد.

حالا بریم ببینیم چطور می‌شه این افسردگی رو تشخیص داد؟ آماده‌ای؟ بزن بریم!

نتیجه گیری و کلام آخر

خب دوست من، همون‌طور که دیدی افسردگی بعد از زایمان یه موضوع خیلی جدی و مهمه که نباید پشت گوش انداخت. هر مادری ممکنه بعد از به دنیا آوردن فرزندش دچار تغییرات روحی و روانی بشه. اما نکته مهم اینجاست که بدونی تو تنها نیستی و این احساسات برای خیلی از مادرها طبیعیه.
مهم اینه که به موقع متوجهش بشی، ازش خجالت نکشی و بدونی با حمایت و مراقبت می‌شه خیلی زود ازش عبور کرد.

اینجا جاییه که ما در لین کنارتم.
لین حامی سلامت زنان در همه مراحل زندگی‌شونه؛ از دوران نوجوانی و بارداری گرفته تا بعد از زایمان. ما همیشه سعی می‌کنیم با آگاهی‌رسانی، مقالات تخصصی و معرفی بهترین مشاورها و پزشک‌های زن، یه پشتیبان مطمئن برایت باشیم.

پس اگه حس کردی نیاز به حرف زدن داری، سوال داری یا دنبال یه راهنمای مطمئن هستی، بدون که لین همیشه همراهته.
بدن و روحت ارزشمندتر از اونه که به تنهایی بار این روزهای سخت رو به دوش بکشی.

به خودت و آرامشت اهمیت بده.

پرسش های متداول مرتبط با علت افسردگی بعد از زایمان

افسردگی بعد از زایمان یکی از مشکلات شایع در میان مادران است. تقریبا ۱۰ تا ۱۵ درصد از مادران ممکن است این وضعیت را تجربه کنند. این مسئله به دلیل تغییرات هورمونی، جسمی و روانی طبیعی است که پس از زایمان اتفاق می‌افتد.

نه، افسردگی بعد از زایمان ممکن است در هر مادر، حتی مادرانی که قبلاً تجربه بچه‌داری داشته‌اند، رخ دهد. مهم‌ترین عامل‌ها تغییرات هورمونی، خستگی، استرس و کمبود حمایت عاطفی هستند که می‌توانند این مشکل را برای هر کسی ایجاد کنند.

اگر احساس می‌کنید که افسردگی شما بیشتر از چند روز طول می‌کشد، یا علائمی مانند افکار منفی، اضطراب شدید، بی‌خوابی و احساس غم و تنهایی دارید، حتماً باید به پزشک یا روانشناس مراجعه کنید. تشخیص زودهنگام و درمان مناسب می‌تواند به شما کمک کند تا سریع‌تر از این وضعیت عبور کنید.

خیر، درمان افسردگی بعد از زایمان می‌تواند شامل مشاوره روان‌شناسی، تغییرات در سبک زندگی، ورزش، و حمایت عاطفی باشد. در برخی موارد، پزشک ممکن است دارو تجویز کند، اما این بستگی به شدت افسردگی دارد.

بله، افسردگی بعد از زایمان می‌تواند تاثیراتی بر رابطه مادر و کودک داشته باشد. اگر مادر به درستی از خود مراقبت نکند، ممکن است نتواند توجه و محبت کافی را به نوزادش بدهد. به همین دلیل درمان افسردگی به نفع همه اعضای خانواده است.